राम सुतार निधन
राम सुतार निधन स्टॅच्यू ऑफ युनिटी’चे शिल्पकार आणि पद्म भूषण पुरस्कार विजेते ज्येष्ठ मूर्तिकार राम वंजी सुतार यांचे १७ डिसेंबर २०२५ रोजी नोएडा येथे वृद्धापकाळाने निधन. भारतीय शिल्पकलेला जागतिक ओळख मिळवून देणाऱ्या या महान कलाकाराला श्रद्धांजली
#राम वंजी सुतार यांचा जन्म आणि बालपण
आज मी तुमच्यासोबत एक अतिशय दुःखद बातमी शेअर करतो आहे. भारतीय शिल्पकलेला जागतिक स्तरावर ओळख मिळवून
देणारे महान शिल्पकार, पद्म भूषण पुरस्कार विजेते राम वंजी सुतार यांचे १७ डिसेंबर २०२५ रोजी मध्यरात्री नोएडा येथील त्यांच्या
निवासस्थानी वृद्धापकाळाने निधन झाले. ते १०० वर्षांचे होते. त्यांच्या पुत्र अनिल सुतार यांनी ही माहिती दिली.
राम सुतार यांच्या निधनाने कला जगतात शोकाची लाट उसळली आहे. ते ‘स्टॅच्यू ऑफ युनिटी’चे शिल्पकार म्हणून जगभरात प्रसिद्ध होते.
राम वंजी सुतार यांचा जन्म १९ फेब्रुवारी १९२५
रोजी महाराष्ट्रातील धुळे जिल्ह्यातील गोंडूर गावी एका साधारण विश्वकर्मा कुटुंबात झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव वनजी हंसराज होते,
जे स्वतः एक सुतार आणि शिल्पकार होते. लहानपणापासूनच राम सुतार यांना मूर्तिकलेत रुची होती. त्यांनी मुंबईच्या प्रसिद्ध सर
जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट अँड आर्किटेक्चरमधून सुवर्णपदक मिळवले. १९५० च्या दशकात त्यांनी महाराष्ट्राच्या पुरातत्व विभागात
मॉडेलर म्हणून काम केले. नंतर दिल्लीला गेल्यानंतर त्यांनी माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयात काम केले,
पण स्वतंत्र शिल्पकार म्हणून काम करण्यासाठी नोकरी सोडली.
राम सुतार निधन इतर आयकॉनिक शिल्पे आणि हजारो मूर्ती
त्यांच्या कारकीर्दीची सुरुवात १९५९ मध्ये मध्य प्रदेशातील गांधी सागर धरणावर ४५ फूट उंचीची चंबळ माता मूर्ती बनवून झाली
. ही त्यांची पहिली मोठी कामगिरी होती. त्यानंतर त्यांनी हजारो मूर्ती बनवल्या. त्यांच्या हातून जवळपास ८००० हून अधिक शिल्पे साकार
झाली. महात्मा गांधी, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वामी विवेकानंद, जवाहरलाल नेहरू अशा अनेक
महापुरुषांच्या मूर्ती त्यांनी बनवल्या. संसद भवनातील महात्मा गांधींची ध्यानमग्न मूर्ती, हैदराबादमधील १२५ फूट उंच
आंबेडकर मूर्ती, बेंगळुरूमधील केम्पेगौडा मूर्ती अशा अनेक आयकॉनिक कामगिरी त्यांच्या नावावर आहेत.
पण राम सुतार यांना खरी जागतिक ओळख मिळाली ती गुजरातमधील ‘स्टॅच्यू ऑफ युनिटी’द्वारे. सरदार वल्लभभाई पटेल यांची
ही १८२ मीटर (५९७ फूट) उंचीची मूर्ती जगातील सर्वात उंच मूर्ती आहे. ९० च्या दशकातही राम सुतार यांनी हे
आव्हान स्वीकारले आणि त्यांचे पुत्र अनिल सुतार यांच्यासह हे भव्य शिल्प साकारले. ही मूर्ती केवळ एक शिल्प
नव्हती, तर भारताच्या एकतेचे आणि सरदार पटेल यांच्या योगदानाचे प्रतीक आहे. या मूर्तीमुळे राम सुतार यांचे नाव जगभर पोहोचले.
राम सुतार यांना त्यांच्या योगदानासाठी अनेक पुरस्कार मिळाले. १९९९ मध्ये पद्मश्री, २०१६
मध्ये पद्म भूषण, २०१८ मध्ये टागोर पुरस्कार आणि अलीकडेच महाराष्ट्र भूषण पुरस्काराने त्यांना
सन्मानित करण्यात आले. ते नेहमी म्हणायचे की, मूर्ती बनवणे हे त्यांच्यासाठी पूजा आहे.
प्रत्येक मूर्तीत ते त्या व्यक्तीचा आत्मा जिवंत करायचे.
निधन आणि श्रद्धांजली
त्यांच्या निधनाने भारतीय शिल्पकलेतील एक भीष्माचार्य हरपले आहेत. त्यांची शिल्पे पिढ्यान्पिढ्या भारताच्या इतिहासाची आणि
संस्कृतीची साक्ष देत राहतील. राम सुतार यांच्या कुटुंबीयांना, विशेषतः
पुत्र अनिल सुतार यांना धीर लाभो. या महान कलाकाराला विनम्र श्रद्धांजली!
मित्रांनो, तुम्हाला राम सुतार यांच्या कोणत्या शिल्पाची आठवण आहे? कमेंटमध्ये सांगा.
आणि हा व्हिडिओ लाईक, शेअर आणि सबस्क्राईब करायला विसरू नका.
About the Author
